Saks� �i�e�i Bak�m�
Saks� Çiçe�i Bak�m�
Sulama
1. Saks� çiçeklerinizi öncelikle ortam�n �s�, ���k ve nem durumuna göre seçmeniz ve yerle�tirmeniz gerekmektedir. Çiçe�inizi sat�n al�rken lütfen çiçekçinize dan��arak bitkinin gereksinim duydu�u ko�ullar� ö�renin. Ayr�ca ayn� tür bitkileri bir arada tutman�z bitkilerin kendi floral ortamlar�n� yaratmalar� aç�s�ndan faydal� olacakt�r.
2. Sulama için öncelikle topra��n nemini parma��n�zla kontrol etmeniz gerekmektedir. Parma��n�z� 2 cm kadar topra�a bast�r�n ve parma��n�z �slakl�k hissetmiyorsa bitkinizi sulay�n�z. Unutmay�n a��r� sulama bitkinin köklerini çürütür.
3. Bitkilerinizin yapraklar�n� periyodik olarak temizlemeniz bitkinin gereksinim duydu�u ���k, nem ve karbondioksit al�m�n� kolayla�t�r�r. Küçük yaprakl� bitkilerin yapraklar�n� �l�k su ile y�kayarak temizleyebilirsiniz. Büyük yapraklar� ise �slak bez veya süngerle temizleyebilirsiniz.
4. Saks� bitkilerinizin saks� ve topraklar�n� en geç iki y�lda bir de�i�tirmeniz gerekmektedir. Saks� de�i�imi s�ras�nda bitkinin köklerine zarar vermemeye lütfen özen gösteriniz. Saks� de�i�iminin bahar aylar�nda yap�lmas� gerekmektedir.
Bitkilerin özel ko�ullarda yeti�tirilerek gübre ve ilaç destekleriyle sizlere sunuldu�unu göz önünde bulundurarak 2 ayl�k sürelerle bitkilerinize vitamin takviyesi yapmay� lütfen ihmal etmeyiniz. Özellikle ithal bitkiler sa�l�kl� geli�im için vitamin katk�s�na gereksinim duymaktad�rlar.
Böceklenme
E�er bitkinizin topra��nda ve yapra��nda böceklenme tespit ettiyseniz böceklenme olan toprak ise topraktan bir tutam al�p her hangi bir zirai ilaçç�ya götürebilirsiniz gerekli ilac� verecektir ve ya mevsimi ise çiçe�inizin topra��n� tamamen de�i�tirebilirsiniz.
E�er böceklenme yaprakta ise böcekli olan yapra��n herhangi birini kopar�p zirai ilaçç�ya götürebilirsiniz size verece�i ilac� belirlendi�i �ekilde kullanman�z durumda bitkiniz böceklerden kurtulacakt�r.
Toprak Ekleme
Zaman saks� çiçe�inizin dibindeki toprak sulama nedeniyle eksilecektir bu durum ise bitkinin köklerinin d��arda kalmas�na neden olup bitkinin sa�l���n� olumsuz etkilemektedir bunu önlemek için bitkinizin topra�� azalmaya ba�lay�nca kökleri aç�lmadan eski toprak üzerine yeni toprak eklemelisiniz.
Saks� De�i�tirme
Saks� de�i�tirme i�lemi, iç mekan süs bitkileri yeti�tiricili�inde önemli bir yer kaplar. Bitkiler , yeti�tiricinin gereksiz yere bitkinin saks�s�n�n de�i�tirilmesi Ve ya saks� de�i�tirmeyi tam bilmemesi nedeniyle zarar görmektedir.
�çersinde belirli miktarda toprak bulunan kaplarda ( sözgeli�i saks�, kasa , çanak vb. gibi ) yeti�tirilen süs bitkilerinin bir süre sonra varolan bitki besin maddeleri beslenme sonucu azal�r. Saks� de�i�tirmeyi gerektiren ba�ka önemli neden de , bitkinin toprak üstü k�sm� ile birlikte köklerinin de geli�mesi ve saks�n�n zamanla yetersiz duruma gelmesidir.
Saks� de�i�tirme s�ras�nda genel bir kural, yeni saks�n�n eskisine oranla bir boy daha büyük tutulmas�d�r. Daha büyük saks� kullan�lmas� hem gereksiz hem de sak�ncal�d�r. Çünkü, büyük saks�lar fazla yer kaplarlar ; ayr�ca , bitki köklerinin saks� topra��n� tümüye kaplayacak biçimde geli�mesi uzun zaman al�r. Bu konunun do�ru uygulamas� san�ld���ndan çok daha önemli sonuçlar vermektedir. Bu nedenle, iç mekan süs bitkileri yeti�tiricili�inde , özellikle son y�llarda olabildi�ince küçük saks�lar kullan�larak,saks� harçlar�n�n s�v� gübrelerle desteklenmesi ilkesi yerle�mi� bulunmaktad�r.Saks� de�i�tirme s�ras�nda köklere ve bu arada tüm bitkiye toplu bir görünü� kazand�rmak, bitkinin alt k�s�mlar�nda olu�abilecek ç�plakla�malar� önlemek amac� ile sürgün ve ana dallarda budama yap�labilir. Ancak baz� bitkilerin budamaya kar�� duyarl� olduklar� unutulmamal�d�r. Kök budamas� ise uçlar�n�n canl�l���n� yitirdi�i veya kök sisteminin a��r� geli�ti�i durumlarda söz konusudur. Böyle durumlarda kökler keskin bir b�çakla hafifçe budan�r. Plastik saks�larla toprak saks�lar aras�ndaki en önemli farl�l�k gözenekliliktir. Plastik saks�lar gözeneksizdir. Toprak saks�lar ise, yap�m tekniklerine ba�l� olarak de�i�ik oranlarda gözenek içerirler. Bu da , arada baz� farkl�l�klar olmas�na yol açar. Saks� de�i�tirme s�ras�nda yap�lacak i�lemler �öyle s�ralanabilir :
· Saks�s� de�i�tirilecek olan bitkinin topra�� hafifçe nemlendirilir.
· Bitkinin kök bo�az� sol elin yüzük parma�� ile orta parma�� aras�na al�n�r.
· Bu arada sol elin avuç içi saks� topra��n� tutar ve saks� ters çevrilerek kenar� sert bir yere hafifçe vurulur. Böylece bitkinin kök yuma��n�n saks� kenar�ndan kolayca ayr�lmas� sa�lanm�� olur. Sa� elle saks� kenar�ndan kolayca ayr�lmas� sa�lam�� olur.
· Sa� elle saks� ç�kar�l�r ve bu s�rada topra��n da��lmamas�na özen gösterilir. Daha önce belirtildi�i �ekilde kök ve gövde budamas� yap�l�r. Bundan sonraki i�lem yeni saks�n�n dikim için haz�rlanmas�d�r.
· Saks�n�n dip k�sm�ndaki ak�tma deli�i üzerine küçük bir saks� k�r��� konur. Böylelikle sulama s�ras�nda topra�a verilen suyun fazlas� bu delikten d��ar� akar. Saks� dibinde ak�tma deli�inin bulunmamas� veya bu deli�in kapanmas� durumunda kökler fazla sulama ile k�sa zamanda çürürler. �yi drenaja gereksinimi olan bitkilerde ise, saks� dibinde önce saks� k�r�klar� veya küçük çak�llardan bir drenaj tabakas� olu�turulur.
· Yeni saks�ya dikim s�ras�nda bitki sol el ile saks� ortas�na gelecek biçimde ve istenilen yükseklikte tutulur. Bitkinin eskisine oranla daha derin veya yüzeyse dikilmemesine dikkat edilmelidir. Ancak, bu kural�n tersine baz� bitkiler sürekli biraz daha derine dikilir.
· Sa� elle kök yuma�� ile saks� aras�nda kalan bo�lu�a yeni haz�rlanan harç doldurulur ve bo�luk kalmamas� için harç çepeçevre parmakla bast�r�l�r. Daha sonra saks� taban� üzerinde birkaç kez masaya vurularak harc�n iyice oturmas� sa�lan�r.
· Saks� tümüyle toprakla doldurulmamal� sulama pay� olarak saks� kenar� üst düzeyi ile toprak yüzeyi aras�nda 1.5 cm dolay�nda bir bo�luk b�rak�lmal�d�r.
· ��lem bittikten sonra bitkilere önce toprak tümüyle nemli duruma gelinceye de�in su verilir. Daha sonralar� az su verilmeli , ama s�k s�k su püskürtülmelidir. Saks�s� yeni de�i�tirilmi� bitkiler, ���k seven nitelikte olsalar bile, ba�lang�çta do�rudan güne� ����� alt�nda b�rak�lmamal�, yar� veya hafif gölge yerlerde bulundurulmal�d�rlar.
Vitamin Deste�i
Çiçek vitaminleri hakk�nda ... Vazo ömrü üstündeki etkileri:
Do�ru kullan�ld���nda çiçekler için haz�rlanan vitamin çözeltileri çiçek ömrünü yüzde 25 ila 75 uzatmaktad�r. Elbette baz� çiçekler daha az faydalanmaktad�r, ancak zarar gören hemen hiçbir çiçek olmam��t�r. Çiçekler için haz�rlanan vitamin çözeltilerine olumlu yan�t vermeyen sadece birkaç çiçek türü bulunmaktad�r.
Suyun kalitesinin etkileri:
Suyun kalitesi çiçekler için haz�rlanan bütün vitamin çözeltilerini etkilemektedir. Belli bir su kalitesinde çiçekler için haz�rlanan hangi marka vitamin çözeltisinin daha iyi sonuçlar verdi�ini belirleyecek bir test bulunmamaktad�r. Bunun yerine, çiçekler için haz�rlanan iki veya üç marka vitamin çözeltisi ve biri musluk suyu, di�eri iyonsuz su olmak üzere iki farkl� kalite su kullanarak çiçe�in ömrünü belirleyen bir dizi test yapabilirsiniz. �yonsuz suyu g�da marketlerinden �i�eyle alabilirsiniz. Kaynak suyu iyonsuz de�ildir ve genelde musluk suyundan daha kötüdür.
Mümkünse, her testte ayn� buketten alaca��n�z çiçekleri kullan�n. ��lem ba��na en az dört çiçek kullan�n. ��lemler aras�nda sade musluk suyu, sade iyonsuz su, musluk suyu art� A marka, iyonsuz su art� A marka, musluk suyu art� B marka ve iyonsuz su art� B marka say�labilir. Farkl� markalar da ayn� �ekilde ilave edilebilir.
Karar vermeden önce bu test çe�itli çiçek türleri kullan�larak birkaç hafta süreyle yap�lmal�d�r. E�er iyonsuz su sürekli olarak musluk suyundan daha iyi sonuç veriyorsa, iyonsuzla�t�rma veya ters osmoz (RO) ar�nd�rma malzemeleri satan veya kiralayan bir su ar�nd�rma �irketinden ürünle ilgili bilgi alabilirsiniz. Toz ve s�v� ürünler: Çiçekler vitamin çözeltilerinin toz mu yoksa s�v� m� oldu�unu bilemez. Bu sebeple çiçekler için haz�rlanan vitaminlere test sonuçlar�na, uygulaman�n kolayl���na ve maliyete dayanarak karar verebilirsiniz.
Haz�rlanmas�: Uygun yo�unla�may� sa�lamak için gübre enjektör/oranlama için kullan�lan otomatik ilaç haz�rlama sistemlerine benzer bir sistem kullan�n. "Pasif sistemler" kullan�c�n�n örne�in bir dü�meye basarak harekete geçirmesine gerek kalmadan vitamin çözeltisinin haz�rland���n� ifade eder. "Aktif sistemler" kullan�c�n�n bir dü�meye basarak hem çiçek vitamini hem de su için bir tek kaynak kullanmas�n� sa�lar.
Gübreleme
Tüm kültür bitkileri gibi iç mekan süs bitkileri üreticili�inde de amaç nicelik ve nitelik yönünden yüksek ürün elde etmektir. Bu amaca ula�mak için al�nan kültürel önlemlerin ba��nda gübreleme gelmektedir. Bitkiler ya�amlar�n sürdürebilmek için baz� besin maddelerini kesinlikle almak zorundad�r. Baz� elementler vard�r ki, bunlardan birisinin yoklu�unda bile bitkiler ola�an geli�melerini göstermez ve bunlardan herhangi birisinin yerini bir ba�ka element dolduramaz. Bitkilerin yap�s�nda fazlaca bulunan ve bitkiler taraf�ndan çok miktarda gereksinme duyulan elementlere "makro elementler" ad� verilir. C, H, N , O , P, K , Ca , Mg , S bu gruba girer. Çok az miktar� bile bitkilerin gereksinmelerini kar��lamaya yeten ve bitki bünyesinde çok az bulunan elementlerden " Temel bitki besin maddeleri " olarak biline N , P , ve K bitkisel organizmada fazla kullan�ld���ndan, toprakta noksanl���na en çok rastlanan bitki besin maddeleri olmaktad�rlar. Günümüzde dünyada ve ülkemizde üretilen ticaret gübreleri genel olarak bu üç bitki besin maddesini içermektedir.
Ne Zaman Gübrelenmeli
Bir süs bitkisi bir saks�ya ve ya bahçeye dikildi�i zaman gübre de verilir. Fakat bu bitkiye uzun zaman yetmez. Bitkilerin geli�melerinin en fazla oldu�u zaman ilkbahar ve yaz aylar�d�r. O halde bu sürelerde bitkileri düzenli olarak gübrelemek gerekir Sonbahar ve k�� aylar�nda bitkilerde geli�me yava�lar, hatta dinlenmeye çekilirler. Bu süre içinde gübre vermeye gerek yoktur. So�anl� , yumrulu, rizomlu çiçeklerin çiçeklenmeden önce bol bol gübreye ihtiyaçlar� olur.